حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
508
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )
خليفه فاطمى سخت خرسند شد و از منصوريه بجانب مصر رفت و بلكين صنهاجى را به نيابت خويش حكومت افريقيه داد و جثه پدران خويش را كه پيش از او خلافت فاطميان داشتند همراه برد و بسال 362 بقاهره رسيد و در قصر خلافت مقام گرفت و از آن تاريخ مصر كه ولايت عباسيان بود مركز خلافت فاطميان شد . انتقال پايتخت فاطمى از افريقيه بمصر نفوذ ايشانرا بر آنسرزمين سست كرد ، بلكين دم از استقلال زد و بسال 362 دولت زيريان را بنياد كرد و چندى نگذشت كه نفوذ فاطميان يكسره از افريقيه برافتاد . از آن پس كه معز در قاهره استقرار يافت جوهر كه چهار سال با قدرت در مصر امارت كرده بود از كارها گوشه گرفت . تنها بسال 364 كه خطر تركان و قرمطيان بزرگ شد و معز از جلوگيريشان ناتوان ماند بار ديگر از جوهر كمك خواست و سالارى سپاه را به دو داد . دوران اقامت معز در قاهره بيش از دو سال نبود و بسال 365 بمرد . دوران خلافت وى در افريقيه و مصر بيست و چهار سال بود . عزيز 265 - 386 دوران عزيز ايام رفاه و ملايمت بود و دولت فاطمى با معتقدان مذاهب مختلف مدارا ميكرد ، جامع از هر كه در آغاز براى تعليم فقه شيعه بوجود آمده بود به صورت يك مدرسه بزرگ درآمد كه همه علوم اسلامى در آن تدريس ميشد . دولت فاطمى بدوران عزيز سخت بزرگ شد و قلمرو آن از شرق بعربستان و از غرب بسواحل اقيانوس اطلس و از شمال بآسياى صغير و از جنوب به نوبه رسيد . و هم در ايام او خطر قرمطيان و تركان در شام بزرگ شد و چون جوهر در نبردشان كارى از پيش نبرد خليفه فاطمى بخويشتن برون شد و فتنه بزرگ را از پيش برداشت و نيروى دشمن را بشكست و افتكين سردار تركان فرارى شد و خليفه براى دستگيرى وى صد هزار دينار جايزه مقرر كرد اما چون او را بياوردند از خونش درگذشت و به دو جايزه داد .